Mardin Haberleri Burada

Tirajynyn on binleri buldu?u Skylife Dergisi ?ubat sayysynda "Mardin'den Tarihe Arma?an" ba?ly?yyla Sürekli Definesi'ne geni? yer verdi.

Definenin ortaya çykmasyndan, bulunan taky ve paralaryn hangi döneme ait oldu?unun mistik bir yorumla anlatyldy?y ve göz kama?tyrycy foto?raflarla zenginle?tirilen Sürekli Definesi hikayesi Skylife okuyucularyyla bulu?turuldu.

 

Mardin’den Tarihe Arma?an

 

Günümüze izleri kalan irili ufakly onlarca beylik, devlet ve imparatorluk ya?ady bu kentin ba?rynda. Geçti?imiz aylarda gün y?y?yna çykarylan ‘Sürekli Definesi’, bunun en güzel kanytlaryndan..

 

Syradan bir sonbahar gününde, Mardin’in Kyzyltepe Ylçesi’ne ba?ly Sürekli Köyü’nde altyapy çaly?masy yapylyyordu. Her ?ey normal seyrinde gitmekteydi. Y? makineleri hummaly bir ?ekilde köyün yolunu kazyyor, dö?enecek kanalizasyon borulary için yerin altyna ince, uzun bir yatak hazyrlyyordu. Ne olduysa i?te o syrada oldu! Kara topra?yn derinliklerine dalan i? makinesinin kepçesi aldy?y hafriyat ile havaya kalkty ve ortaly?a bir anda toprakla kary?my? altynlar saçyldy… Bir anda ortalyk kary?ty ve herkesi merakla kary?yk bir heyecan duygusu sardy. Asyrlardyr topra?yn altynda uyuyan bir hazine tesadüfen de olsa artyk uyanmy?ty. Hemen Mardin Arkeoloji Müzesi’ne ve güvenlik görevlilerine durum bildirildi. Yetkililer vakit kaybetmeden kazy alanyna gelerek hemen gerekli çaly?malara ba?ladylar. Henüz hiç kimse sonbahar güne?inin nazly y?yklaryyla parlayyp göz kama?tyran bu hazinenin sahip oldu?u tarihi önemle yüzle?memi?ti.

Zamana Direni?in Zaferi
         

Yakla?an kara ky?yn zorlu ko?ullaryny göz önünde bulunduran Mardin Müzesi Müdürü Nihat Erdo?na ba?kanly?yndaki uzman arkeologlary hyzla kurtarma kazylaryna ba?ladylar. Geceli gündüzlü yürütülen çaly?malar sonlandyryldy?ynda müze, Mardin’in ve bölgenin tarihini aydynlatacak son derece önemli eserlere kavu?mu? oldu. Altyn eserler zamanyn yypratycy etkisinden pek etkilenmemi? olsa da gümü? eserler için ayny ?eyi söylemek zordu. Gümü? taky ve sikkelerin üzerinde yo?un miktarda oksidasyon, kur?un ve demir gibi metaller vardy ve bu durum eserlerin tanymlanmasyny engelliyordu. Devreye girme syrasy restorasyon ve konservasyon ekibindeydi. Geli?mi? bilimsel yöntemlerle eserlerin üzerinden yüzyyllaryn tortusu kaldyryldy. Tylsymlar, dua kutucuklary (muskalyklar), kolyeler adeta zamana ve yok olmaya meydan okumu?, tanynmak, bilinmek istemi?ti. Laboratuar çaly?malarynyn ardyndan syra, daha zevkli ve ilgi uyandyran bir a?amaya; yani eserlerin ait olduklary dönemlerin ve hanedanlyklaryn belirlenmesine gelmi?ti.

Üç Kytadan Eserler
 

Eserlerin tarihlenmesi ve dönemsel tespitlerinin yapylmasynyn ardyndan kar?yla?ylan sonuç oldukça çarpycy. Arkeolojik kazylarda belirli bir katmanda kar?yla?ylan define benzeri buluntular genellikle bir ya da iki uygarly?a ait eserlerden olu?urken, Mardin Sürekli Definesi’ndeki buluntular arasynda Ytalya, Venedik Dukaly?y’ndan Bizans Ymparatorlu?u’na, Ylhanlylar’dan Eyyubiler’e kadar uzanan bir çe?itlilik mevcut. Definede, 13. ve 14. yüzyyllarda Ortado?u’da hüküm sürmü? veya bir ?ekilde bölgeyle ticari ili?kiler geli?tirmi? hemen her hanedanly?yn sikkelerine ve takylaryna rastlamak mümkün. Bizans, Venedik, Ylhanly ve Eyyubiler dy?ynda; Aglebi, Fatymi, Memlûk, Zengi, Celayir, Kilikya Ermenileri gibi irili ufakly daha birçok hanedanly?yn izleri bu hazineyi farkly ve çok önemli kylyyor. Sürekli Definesi bu zengin çe?itlili?i nedeniyle adeta bir dönemin röntgenini çekip, günümüze iletmi? oluyor.

Kyrk Haramilerin Yzinde
         

Sürekli Definesi’nin bulundu?u nokta tarihi Ypek Yolu’nun üzerinde yer alyyor. Di?er bir deyi?le; bölge ortaça? ticaret kervanlarynyn geçi? yapty?y ve Avrupa-Yakyndo?u-Asya ticaret yollarynyn en önemli kesi?me aksynda. Ba?ta ?erefname gibi yörenin Ortaça? tarihine y?yk tutan ço?u kaynak, buluntunun tarihlendi?i dönem araly?ynda bölgede kervan soymakla ve ya?macylykla geçinen a?iretlerin varly?yndan söz eder. Kaynaklardaki bu rivayetler yörenin sözlü kültüründe de halen ya?yyor. Definenin bulundu?u Sürekli Köyü’ne 5 km uzaklyktaki bir köyün ady ‘Kyrk Harami, Kyrk Hyrsyz’ anlamyna gelen ‘Cildiz’. Sürekli Definesi’nin zengin çe?itlili?i, tarihsel rivayetlerden gelen bilgiler ve yörede ya?ayan yer isimleri ile kar?yla?tyryldy?ynda, bu hazinenin muhtemelen bir ya da birkaç kervan soygunundan elde edilen bir ganimet olabilece?i anla?ylyyor. Kim bilir, dünyanyn en me?hur hikayelerinden ‘Ali Baba ve Kyrk Haramiler’ belki de gerçekten ya?amy?lardy!.. En do?rusu bu muhte?em defineyi ait oldu?u topraklarda, yani Mardin’de ziyaret edip karary kendiniz verin.
Mardin Arkeoloji Müzesi’ne te?ekkür ederiz.

Definedeki altyn ve gümü? sikkelerin basym yerleri oldukça çe?itli: Tebriz, Kâ?an, Sabzevar, Cürcan, ?ehristan-y Re?idi, Merv, Ba?dat, Basra, Musul, Halep, Dima?k (?am), Kahire, Yskenderiye, Hasankeyf, Mardin, Malatya, Harran, Ani, Sivas, Samsun, Erzurum, Erzincan, Amasya, Tokat, Alanya ve Constantinopol (Ystanbul) bu basym yerleri arasynda.

Sürekli Definesi’nde bulunan ve dönemsel de?erlendirilmesi tamamlanan 336 sikkenin 216 adetinin Ylhanly, 38 adetinin Eyyubi, 35 adetinin Memlûk, 7 adetinin Bizans-Venedik, 6 adetinin Anadolu Selçuklu, 3 adetinin Zengi, 1 adetinin Artuklu ve 30 adetinin de çe?itli Yslami dönemlere ait oldu?u anla?yldy.

Kazylarda altyn, gümü? ve bronzdan toplam 524 adet tarihi eser bulundu. Eserler, Mardin Valili?i’nin de destekleriyle düzenlenen bir törenle Mardin Müzesi’nde ziyarete açyldy.