Dolar 3,8866
Euro 4,5863
BİST 107,71
Altın 1,278,2

Arkeoloji Bölümü Öğrencilerine Kavuşmalı!

Arkeoloji Bölümü Öğrencilerine Kavuşmalı!
Eklenme Tarihi : 03 Haziran 2014, 15:04
Mardin Artuklu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü maalesef hala yeterli akademik kadroya ve fiziki koşullara sahipken çeşitli nedenlerden dolayı öğrencisiz.

MARDİN ARKEOLOJİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNE VE BİLİMSEL ARKEOLOJİK ÇALIŞMA İZİNLERİNE KAVUŞMALI!

 

Bilim neden gereklidir ya da bilime giden yolda bilgi, neden hem tehlikeli hem de önemlidir? Çünkü bilim ya da bilimsel bilgi, bilmemenin gizemini ortadan kaldırır, yerine sebep ve sonuçları ile anlaşılır bilgi koyar. İnsanları, toplumları yönetmek ve yönlendirmenin en kolay yöntemi, bilgisizliğin ve bilinmeyenin arkasına sığınmaktır. Bildiğiniz zaman artık bilmemenin korkusu ve gizem ortadan kalkmıştır, bilgi size sonuçları ve nedeni gösterir.

 

Türkiye’de bilgiye ve bilime ulaşabileceğimiz en önemli kurum elbette üniversitelerdir. Üniversiteler; bilimsel bilginin, araştırmalar ile ortaya çıkmasını ve bilginin toplumsal bir gelişim aracı olarak kullanılmasını sağlar. Arkeoloji ve kültürel miras için de bu böyledir. Türkiye’de arkeoloji ve kültürel miras, hala bir korku ve bilinmeyen bir gizemdir. Bunun nedeni arkeoloji biliminin bir bilgi olarak toplumsallaşamamasıdır. Bilginin toplumsallaşması, bir araç olarak toplum tarafından kullanılmasına yol açar. Arkeolojik ve kültürel mirasta bilginin toplumsal olarak kullanılması çok önemli bir sonucu ortaya çıkarır. Toplum, üzerinde yaşadığı geçmişin kültürel kalıntılarını fark eder, sahiplenir ve onları korumaya çalışır. Aksi takdirde bu değerleri kendine bir engel ve kişisel zenginlik aracı olarak görür ve tahrip eder. 

 

Asıl konumuza geri dönersek, Mardin'in Türkiye’nin birçok kentine oranla kültürel ve tarihsel değerlerini günlük yaşamın içinde en fazla hisseden kentlerden biri olarak öne çıktığını söyleyebiliriz. Mardin, kontrolsüz ve plansız olarak hızla devam eden kentesel dönüşüm projesine rağmen hala tarihsel kimliğini kaybetmeyen bir kenttir, bu kimliği ile dünyada saygı kazanmış ve merak uyandırmıştır. Ancak kültürel mirasa ilişkin bilgisizlik, bilinçsizlik ve rant odaklı inşaat faaliyetleri bu kente hâkim olmuş ve kentin kültürel değerlerini yok etmeye başlamıştır. Yani, 'tarihle içe içe yaşayan bu kent'e karşı, modern dünya, bilgisizliği de önüne katarak savaş açmış durumdadır.

 

Bunu nasıl engelleyebiliriz? Arkeoloji eğitimi ve bilimsel arkeolojik kazı, yüzey araştırması ve elde edilecek malzemenin laboratuvar ortamında analizlerinin yapılıp hem bilim dünyası hem de halkla paylaşılmasının ardından halk ve yerel yönetimler bilinçlendirilip arkeolojik kalıntıların korunmasında gönüllülük esasına dayalı bir toplumsal koruma güdüsü başlayacaktır.

 

Dünyanın en saygın üniversitesi olan Harvard’da doktora yapmış, yurt içi ve yurt dışındaki pek çok önde gelen arazi ve laboratuvar projelerinde çalışmış olan Güner Coşkunsu’nun başkanlığını yaptığı Arkeoloji Bölümü’ne neden iki yılı aşkın bir süredir araştırma izni verilmiyor?  

 

Bu aşamada daha önce bahsettiğimiz, bilimsel ve farkındalık yaratacak bilginin merkezi olan üniversitelerin çok önemli bir işlevi var. Mardin Artuklu Üniversitesi, kent için çok önemli olacak bir bölüm kurdu,  Arkeoloji. Kente sahip çıkabilecek, bu anlamda bilgi üretebilecek olan Arkeoloji Bölümü'nün öncelikle, geleceğe değerli birer bilim insanı olarak yetiştirilecek olan öğrencilere ihtiyacı var. Mardin Artuklu Üniversitesi Arkeoloji Bölümü maalesef hala yeterli akademik kadroya ve fiziki koşullara sahipken çeşitli nedenlerden dolayı öğrencisiz. Hem Bölüm Başkanının hem Mardin halkının hem de Türkiye’nin farklı illerindeki pek çok öğrencinin MAÜ Arkeoloji Bölümü’nde lisans, yüksek lisans ve doktora yapmak için sabırsızlıkla beklediğini arkeoloji camiası ve öğrencilerle olan temasımızdan biliyoruz. Temennimiz bu yıl arkeoloji bölümü hocalarının yetiştirebileceği pırıl pırıl genç bilim insanı adaylarına ve bilimsel projelerine kavuşması ve Mardin Artuklu Üniversitesinin bu şekilde kente olan borcunu da biran önce ödeyebilmesi...

 

MARDİN VE ARKEOLOJİ

 

Güner Coşkunsu’ya Mardin’e neden arkeolojinin gerekli olduğunu, MAÜ Arkeoloji Bölümü’nü tanıtmasını ve amaçlarını sorduk. Onun dilinden MAÜ Arkeoloji Bölümü:


Mardin ili ve yakın çevresi Mezopotamya Uygarlığı'nın doğduğu, şekillendiği önemli bir bölgedir ve bu uygarlığın dünyaya yayılımında bir merkez ve köprü işlevi görmüştür. Yaklaşık yarım milyon yıl önce ilk insanların Alt Paleolitik Dönemde Afrika’dan Avrupa’ya olan en erken göçleri, doğal ulaşım yolları kullanılarak Mardin üzerinden olmuş ve alet teknolojilerinin ilk adımları bu bölgede atılmıştır. Mardin tarihöncesi çağlardan tarihi çağlara kadar çok önemli ve zengin bir ticaret güzergâhının (Prehistorik dönemlerin obsidiyen ticaretinde, Assur ticaretinde ve İpek Yolu ticaretinde olduğu gibi) ana yollarından biri olması nedeniyle de her dönemde yoğun iskân görmüş ve böylelikle kültürlerin gelişip şekillenmesinde ve kültürlerarası ilişkilerin oluşmasında önemli rol oynamıştır. Mardin’in arkeolojik ve tarihsel önemine, zenginliğine ve bilimsel çalışmalar için barındırdığı potansiyeline rağmen çeşitli sebeplerden dolayı bölgede arkeolojik araştırmalar hemen hemen hiç yapılmamıştır. Bu da literatürde derin bir bilgi boşluğu ile sonuçlanmaktadır. Bundan dolayı Mardin Artuklu Üniversitesi Arkeoloji Bölümünün acilen eğitim-öğretim faaliyetine geçmesi gerekmektedir.

 

MAÜ Arkeoloji Bölümünün yapacağı bilimsel arkeolojik araştırmalarla ve yayınlarla, dünya ve Mezopotamya tarihinin yazımında ciddi bir literatür eksikliği giderilecek, bölge arkeolojisine ve dolayısıyla turizme canlılık gelecek ve Mardin Müzesinin yanı sıra ileride açılması gereken diğer müzelere, halkı bilinçlendirici ve bilgilendirici eserler kazandırılacaktır. Tüm bu gelişmeler, hem MAܒnün hem de ülkemizin ulusal ve uluslararası platformda bilime ve topluma önemli katkılarda bulunmasını sağlayacaktır.

 

Evrensel standartlarda çağdaş bir arkeoloji eğitimi vermek; akademik kadro ve öğrenciler arasında karşılıklı güven, sevgi ve saygıya dayalı akademik ve kurumsal bir ilişki ve çalışma ortamı sağlamak; bilimsel çalışma prensiplerini benimseyen ilkeli, etik, sorgulayan, araştıran, analitik düşünen, eleştiri getirebilen ve fikirlerini doğru şekilde ifade edebilen bilimsel açıdan üretken, mesleğine saygı duyan, mesleğinin gerekliliklerini yerine getiren, ülkemizin ve dünya kültürel mirasının korunmasında görevinin bilincinde olan, çağdaş teknolojiyi mesleki çalışmalarında anlama ve kullanabilme becerisine sahip, mesleki literatürü takip edebilen donanımlı arkeologlar yetiştirmek bu programın en temel amaçlarındandır. Öğrencilerimize arkeolojik buluntuların ekonomik bir kazanç kaynağı değil, hepimizin korumakla sorumlu olduğu evrensel kültürel miraslar olduğu bilincini aşılamak ve mesleki yetki, bilgi ve kaynaklarını bilim ve toplum yararına kullanmayı esas almalarını sağlayacak bir eğitim vermek Arkeoloji Bölümünün öncelikli misyonlarındandır. Bölümümüz eğitim-öğretim faaliyetleriyle, bilimsel arazi ve laboratuar çalışmalarıyla, yayınlarıyla, yetiştireceği uzmanlarıyla ve toplumsal fayda içeren çalışmalarıyla ulusal ve uluslararası platformlarda örnek bir Arkeoloji Bölümü olma vizyonu taşımaktadır.

 

Mardin’in arkeolojik, kültürel tarihini tespit etmek, belgelemek, korumak, araştırmak, incelemek ve yayınlamak bölümün öncelikli amaçları arasındadır. Arkeoloji Bölümü akademisyenleri, uzmanları ve öğrencileri aracılığıyla halkın ve yerel yönetim birimlerinin arkeolojik mirasa karşı bilinçlenmesini ve tarihe bakışlarında farkındalık yaratılmasını da amaçlamaktadır. 

 

Tarihle köklü ve yakından bir ilişkisi olan, kültürel açıdan zengin ülkelere üniversiteler aracılığıyla en büyük ilgi ve saygınlık kazandıran bilim dallarından biri arkeolojidir. Arkeoloji bölümlerinin yaptığı bilimsel çalışmalar, yayınlar, tanıtım yazıları, filmler ve turizme açılan en önemli kapılardan biri olan arkeolojik yerleşmelerin açığa çıkartılarak halka doğru bilgiyle tanıtılıp ziyarete açılması hem tarihe katkısı hem kültürel mirasın korunması hem de halkın bilinçlendirilmesine doğrudan etki ettiği için çağdaş ülkelerde en fazla ilgi gören, desteklenen ve korunan bir disiplindir. Anadolu gibi insanlık tarihi ve kültürel silsilesi an az 500 binyıl öncesine giden bir coğrafyanın tüm dünyanın ilgisini çeken muazzam bir arkeolojik zenginliği bulunmaktadır. Bu zenginliğin mutlaka bilimsel yöntem ve tekniklerle uzmanlar tarafından keşfedilmesi, belgelenmesi, incelenmesi, korunması, bilim dünyasına ve halka tanıtılması gerekmektedir. Arkeolojinin var olmadığı, gelişmediği, devlet politikalarında yer etmediği bir ülkede toplumun her kesiminden defineciler ve kaçakçılar yoluyla arkeolojik ve kültürel mirasa yönelik hızlı bir saldırı ve talan olacaktır. Böylelikle bağlamından kopartılmış eserlerin içerdikleri bilgiler bir daha yerine getirilemeyecek şekilde yitirilecek ve ülkemizde yerinde korunması gereken eserler salt parasal değerleri ve bazı yerli ve yabancı koleksiyonerlerin ve müzelerin zaafını tatmin etmek için kaçırılacaktır.

 

Güneydoğu Anadolu ve komşularımız İran, Irak ve Suriye’den kaçırılan eserlerin illegal yollardan yoğun dolaşımının ana arterlerinden biri olan Mardin’de, Bölüm Başkanı Güner Coşkunsu’nun ayda birkaç kez mahkemelere arkeolog olarak bilirkişilik yapması Mardin’in arkeolojik mirasının tahribatı konusunda ne kadar vahim bir durumda bulunduğunu ve şehrin bir an önce arkeologlara ihtiyacı olduğunu vurgulamaktadır. Aksi takdirde bölgede tahribata ve hatta bazen ölüme sebep olan kaçak kazıların, defineciliğin, eser kaçakçılığının önüne geçilemez. Bunun için Mardin’de bilimsel arkeolojik araştırmalar yapılmalı ve arkeolojik mirasın korunması ve takdir edilmesi için toplumsal bir bilinç oluşturulmalıdır. Bu da sadece eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleriyle aktif olan ve bu faaliyetleri yürütebilecek arkeologlar ve arkeologları yetiştirecek bir Arkeoloji Bölümü ile gerçekleşebilir.

 

Barajların, alt ve üst yapıya yönelik ağır inşaat makinelerinin kullanıldığı ve geniş bir alanı kaplayan inşaat faaliyetleri ile kentsel değişim projelerinin yaygın olduğu ülkelerde kırılgan olan tarih, arkeoloji ve kültür her zaman daha büyük bir tehlike altındadır. Tahribatın önlenmesi ya da asgari düzeye indirilmesi için Arkeoloji bölümü öğrencileri, mezunları ve uzmanlarından oluşan büyük ekipler tarafından kurtarma kazıları yapılmaktadır. Bu bağlamda da ülkemizin arkeologlara ve arkeoloji bölümlerine ihtiyacı olduğunu bir kez daha vurgulamak gerekiyor.

 

Mardin Artuklu Üniversitesinde eğitim-öğretim açısından aktif bir Arkeoloji Bölümünün, olması henüz yapılmamış olan Mardin kültür envanterinin çıkartılması ve UNESCO Dünya Kültür Mirası aday adaylığı dosyasının hazırlanması için de elzemdir. Tarihi dokusuyla ender bir şehir olan Mardin, UNESCO aday adaylığına tekrar başvurma sürecine girmiştir. UNESCO başvuru dosyasının hazırlanması ve UNESCO’ya vaat edilen sözlerin yerine getirilmesini sağlayacak alan yönetimi projesinin yürütülmesi, arkeologlar olmadan güçlü bir başvuru dosyasının verilmesi ve UNESCO kriterlerinin karşılanması mümkün değildir.

 

Programı akademik ve teknolojik gelişmeler içinde ayrıcalıklı ve başarılı kılacak bir diğer özellik de bünyesinde barındıracağı laboratuarlar, referans koleksiyonları ve bunlar üzerinde yapılacak olan analizler olacaktır. MAÜ Arkeoloji Bölümünde kurulması planlanan genel bir Arkeoloji Laboratuarı bölgede yapılacak olan arkeolojik kazılardan elde edilecek çeşitli etütlük buluntuları içeren kapsamlı koleksiyonu ile hem Türkiye hem de Mezopotamya arkeolojisi için bir referans olacaktır. Bundan da öte, Yontma Taş Laboratuarı, Obsidiyen Kaynak Analizi Laboratuarı, Arkeo-zooloji Laboratuarı, Arkeo-botanik Laboratuarı, GIS (Coğrafi Bilgi Sistemleri), 3 Boyutlu Lazer Taraması ve Fotogrametri (Türkiye’de ilk olacak) gibi uzmanlaşmış alanlara yönelik laboratuarlar ile kalifiye uzman yetiştirilmesinde, bu alanlara uygun malzemelerin analizlerinin yapılmasında ve interdisipliner projelerin yürütülmesinde öncülük edecek, ülkemizde ve Yakındoğu üniversitelerinde bunlara olan ihtiyacı giderecektir.

 

Hem arkeoloji disiplininin doğası gereği hem de Arkeoloji Bölümünün akademik kadrosunun aldığı formasyon ve sahip olduğu bilimsel perspektifin doğal bir sonucu olarak öğrencilerin eğitimi ve uzmanların araştırmaları için interdisipliner çalışmaları başlatmak, geliştirmek ve yaygınlaştırmak programın hedeflerindendir. Dolayısıyla, Arkeoloji Bölümü üniversitenin çeşitli fakülte, yüksek okul ve meslek yüksek okullarına bağlı bölümleri ile işbirliği içinde olacaktır.

 

Akademik kadromuz teorik, malzeme analizi ve arazi uygulama derslerini verebilecek donanıma ve tecrübeye sahiptir. Hatta Türkiye’deki arkeoloji bölümlerinin sadece birkaç tanesinde coğrafya bölümündeki ender uzmanlar tarafından öğretilen GIS, lazer taramaları ve su altı arkeolojisi derslerini verebilecek uzman iki arkeolog akademisyenimiz bulunmaktadır. Mardin, arkeolojik açıdan el değmemiş bir vaha olduğu için kazı ve yüzey araştırmalarının yapılması için ideal bir bölge olması özelliğiyle de bölümü güçlü kılmaktadır. Örneğin, MAܒnün yeni kampüsündeki geniş Alt Paleolitik Dönem ve sonrasına tarihlenen arkeolojik alanlar bölüm için bir uygulama ve staj alanı olma potansiyeline sahiptir. Çok zengin olan bu bölge hem öğrenciler hem de akademisyenler için sonsuz sayıda tez ve araştırma konusu, araştırma alanı ve dolayısıyla incelenecek malzeme ve yayın imkanı sunacaktır. Hatta araştırmaların yoğunluğu ve ele geçirilecek olan arkeolojik malzemenin bolluğu küçük bir üniversite müzesi kurulmasına da imkan verecektir. Bölgenin etnografik açıdan zengin olması etno-arkeoloji alanında da güçlenmemizi ve hatta yine üniversite bünyesinde bir etnografya müzesi kurmamıza olanak sunmaktadır. 

 

Aktüel Arkeoloji Dergisi

Bu haber 1556 defa okunmuştur.

  • Facebook
  • Twitter
  • Google
  • Delicious
  • FriendFeed
  • StubmleUpon
  • Digg
  • Netvibes
Röportaj Haberleri
::: MANŞET HABERLER :::
Yukarı Geri Mardin Haberleri Burada   haberler  

Video Galeri

Tüm videolar